Samuel Kwesi Oppong
| Bɔbea | male |
|---|---|
| Ɔman a ofir do | Ghana |
| Dzin a wɔdze ama no | Samuel |
| Owu da | 2002 |
| Languages spoken, written or signed | English |
| N'edwuma | actor, musician |
Samuel Kwesi Oppong (wui wɔ Mumu 3, 2001 mu) dzin a nyimpa dodow noara dze frɛ no wɔ sentwa edwuma no mu nye (S.K Oppong) nna ɔyɛ Ghana sentwanyi mapa, ndwontownyi na anansesɛmtowfo. Oppong n'awow mu ahyɛnsewdze no maa ɔdaa nsew fii n'entsipɛmfo a nna ɔnye hɔn twa sen no. Yeyi sen a nna otwa si nkyɛn a, nna ɔyɛ obi a ɔbɔ gyetar na afei akyenbɔfo hɔn panyin na ɔatsena adwontow edwuma no mu fitsi afe 1950 mu. Otwaa ndwom, towee na ɔhyehyɛɛ hi-life ndwom ber a nna ɔyɛ edwuma dɛ ɔdwontownyi no. Ɔno na ɔtseew SK Oppong Guitar Band a okyiin ɔman no mu na odzii dwuma wɔ mbea a agye dzin wɔ no. Kuw yi nyaa enyimpa wɔ Ghana adwontow no mu wɔ afe 1959 mu a wɔdze ndwom bi tse dɛ "Obaa Kunadu", "Akwankwaa Hiani", "Kyere Me Ade a Meye", nye dza ɔkekako ho nyae.
Ndwom na kɔnsɛt patsi
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Nna SK Oppong yɛ ɔdwontownyi a ɔagye dzin dada ansaana ɔrebɛgye dzi wɔ Osofo Dadzie mu. Ɔtseew "SK Oppong Guitar Band" wɔ afe 1950 mu, a nna adwontofo ekukudam wɔhɔ wɔ aborɔfo no hɔn mbae no ekyir ber a "burger highlife" hyɛɛ ase dɛ ɔregye dzin wɔ Ghana. Adwontow kuw hyehyɛɛ na wɔyɛɛ ebibir ndwom ahorow pii a Ghanafo dodow noara gyee too mu ara yie. Ber a nna worikyinkyin adwontofo ekuw na kɔnsɛt enyigye mbea ahorow do wɔ afe 80s na 90s mu no, Oppong tseew "S.K Oppong Drama Group" a ɔnye Nana Kwame Ampadu's African Brothers Band kyinii dɛ wɔrema ɔmamfo no enyigyedze a kuw no wɔ. Oppong n'enyim baa nyam ber a ɔhyɛɛ ase dɛ oridzi mbasiafo hɔn dwuma wɔ kɔnsɛt no mu no, prama do agodzi a ɔyɛ ɔyɛkyerɛ na anansesɛm ne nkae a wɔaka abɔmu a wɔmmfa kasa nndzi dwuma. Ekyir no "S. K. Oppong Drama Group" no sesaa ne dzin kɔr "Osofo Dadzie Drama Group" ber a ɔbɛyɛ agodzi kuw kor pɛr a nna ɔwɔ Ghana TV prama kor pɛr a nna ɔwɔ dɛm aber no-GTV.
SK Oppong na Osofo Dadzie
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Oppong dzii dwuma dɛ ɔhemaa wɔ "S. K. Oppong Drama Group's" TV do ber a odzi kan wɔ agor a nna wɔato no dzin "Aku Sika" a wɔyɛe wɔ ahwɛgor na abasɛm ho dwumadzi prama a agye dzin "Anansekurom" do wɔ afe 1972 mu. Nana Kwame Ampadu na ɔkyerɛɛw agor no na onyaa nkamfo kɛse wɔ ber a odzi kan a nna wɔreyɛ no mu. S.K. Oppong Guitar Band so dze hɔn ho hyɛɛ Jatokrom, GTV kɔnsɛt patsi dwumadzi a Nana Bosompra II na ɔhwɛ do no mu.Ber a wohun dɛ ahwɛgor na abasɛm tum kyerɛkyerɛ, gye enyi na ɔbɔ amandzɛɛ ntsi, GBC-TV nye S. K. Oppong Drama Group no yɛɛ adwen dɛ wɔbɛyɛ agorhwɛbea na ahwɛgor kuw a ɔwɔ ɔman no mu. Afei wɔsesaa dzin no yɛɛ no Osofo (Ɔsɔfo/Ɔsɔfo) Dadzie Drama Group dɛ mbrɛ ɔbɛyɛ a ɔbɛda suban pa na kɔkɔbɔ nkrasɛm a ɔwɔ agofomba etsitsir kor mu - Ɔsɔfo/Ɔsɔfo/Ɔsɔfo Somfo - a ɔtaa bɔ agor biara mu nkrasɛm tsitsiriw no tɔw wɔ ewiei no . Na Nana Bosompra II oenya no sor frɛ agye tumdzi dɛ ɔyɛfo, ɔkwankyerɛfo na ɔkyerɛwfo ama Osofo Dadzie kuw no a Joris Wartenberg yɛ akyerɛw kwankyerɛfo. Ghana sentwanyi a ɔagye dzin - Grace Omaboe (Maame Dokono) - a ekyir yi ɔbɛgyee dzin wɔ Obra mu nye kuw no nsɛnkyerɛwnyi.
Osofo Dadzie kyerɛ daa Ghana nsɛm a osii wɔ hɛn daa daa asetsena mu wɔ ɔyɛkyerɛ kwan do. Oppong kɔr do dzii dwuma dɛ Osofo Dadzie mfe pii wɔ ber a nsesae kukuankoma a ɔbae wɔ kuw no mu no ekyir no. Kwesida ewimbir biara no, kuw no gyegye nyimpa dodow bɔbor ɔpepe a woedzi mfe 17 enyi. Oppong dzii dwuma etsitsiriw pii dɛ ɔyɛ Osofo Dadzie na nna no dwuma taa yɛ obi a ɔwɔ suban pa na nyimpa tsitsiriw. Kuw no n'ahwɛgor ahorow no gyee dzin kɛse wɔ GTV do wɔ afe 1970 na 1990 no ntamu.
Nna Osofo Dadzie n'enyidoadzehu tsitsiriw nye dɛ " ɔbɛda ndzɛmba bɔn a ɔrokɔ do wɔ ɔman Ghana mu edzi", a bi nye amanyɛsɛm mu , prɛe, nhwehwɛenyim, na kɛtɛasehyɛ. Dɛm ɔtae a ɔbaa nyimpa etsitsir binom hɔn do enntwa yie amma aban mu nyimpa binom a wɔyɛɛ hɔn adwen dɛ wɔbɛsɛɛ dwumadzi no. Wɔyɛɛ Osofo Dadzie n'ahwɛgor no wɔ Akan kasa mu. Sentwafo no taa ka Twi, Fante na Ekuapem. Akan ahwɛgor kuw a nna wɔnye hɔn per do wɔ dɛm ber no nye Obra. Nsɛntsitsir a Osofo Dadzie n'ahwɛgor no dze to gua no taa gyina nokwardzi, dzinpa, ayamuyie, boasetɔ, bɔn fafir,penkyɛr, ahobrɛadze, koryɛ, nye dza ɔkeka ho. Sɛ woridzi agor a, Oppong taa tow ndwom wɔ ase na ɔtaa bɔ gyetar so. Nkorɔfo a wɔagye dzin a ɔnye hɔn wɔ kuw no mu bi nye Nathaniel Frimpong Manso (Osofo Dadzie), Asonaba Kwaku Darko (Super OD), Kwadwo Kwakye, Fred Addai, Kingsley Kofi Kyeremanteng (Ajos), Mercy Offei, Bea Kissi, Jane Ackon (Mama Jane), Akua Boahemaa, Helena Maame Adjoa Pieterson (Adjoa Pee), Louisa Debra (Mama Lee) nye dza ɔkeka ho. Oppong nyaa dzibew wɔ Kantata Drama Group ber a Osofo Dadzie fii kuw no mu wɔ 1989 mu.
No Wu
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Okunyin S. K. Oppong wui wɔ Korle-Bu Teaching Hospital wɔ 3 Mumu 2001, ber a ɔnye yar bi a wɔannto dzin dzii ako ber tsentsen ekyir, a nna oedzi mfe 55. Ghana Ɔmampanyin a ɔhwɛ Amandzɛɛbɔ na Ɔmampanyin ntamu Asɛm do dɛm ber no, Owura Jake Obetsebi-Lamptey kaa SK Oppong no ho asɛm dɛ "ɔyɛ susudua a ɔnam edwidze do kyerɛkyerɛɛ Ghanafo."[1] Ɔman no yɛɛ ewufosom maa no wɔ Kwakwa 1, ber a ne mfɛfoe mpempem a wɔw Osofo Ddzie ne sentwakuw nye n'ekyirtaafo bae bɔhwɛɛ n'enyiwa ekyir ber a odzi ewiei. Wosiee Oppong dɛm da no n'adzekyee wɔ Osu Esiei.[2]
Edwuma
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Nna ɔyɛ ndwomtownyi a ɔagye dzin na ɔsan yɛ Osofo Dadzie ahwɛgor kuw no ne baanodzinyi. Ɔbɔɔ haelaef ndwom aahorow pii.[3]
Sentwa
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Sen ahorow no na wɔka do no.[2]
- Abyssinia (1985)
- Osofo Dadzie
- Cantata
Disco ndwom ahorow
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Ndwom ahorow no na odzidzi do yi.[4]
- Abusua Bone (Terrible Family) Special
- Okwankwaa Hiani (Miserable Pauper)
- Wo Aba Tenase (Be Rested If You've Come)
- He Hia Wo Mmoa (We Need Your Help)
- Esther
- Besome Daee (Send Me A Dream)
- Otanfo Nya Woa Ͻbeye Wo (The Enemy Seeks to Destroy You)
- Hyia Me Nnɔnson (Meet Me At 7 pm)
- Atea
- Bisa Ma Obi Nkankyrew (Ask To Be Told)
- Anka Me Wo Bi - Maka Ekyi (I Would Have Been Richly Endowed - I'm Left Behind)
- Asaase Nkyiri Fun (The Earth Doesn't Reject The Dead)
- Manhu Woa Mentumi Nda (I Can't Sleep Without Seeing You)
- Wawie Me Ye (You Have Completely Destroyed Me)
mboaedze
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]- ↑ "Government informed about S.K.Oppong's death". 30 November 2001.
- ↑ 2.0 2.1 "Government informed about S.K.Oppong's death". 30 November 2001.
- ↑ "FAGOstore - S.K. Oppong - Abusua Bcne Special (LP)". www.fagostore.com. Retrieved 2020-08-11.
- ↑ "S. K. Oppong discography". RateYourMusic. Retrieved 2020-08-11.