Jump to content

Nzema kasa

Fi Wikipedia

Nzema a wɔsan frɛ no Nzima anaa Appolo yɛ Central Tano kasa a Nzemafo a wɔwɔ Ghana Anaafo Atɔe nye Ivory Coast Anaafo epuei na wɔka.[1] Ne fa bi nye Jwira-Pepesa kasa mu ntseasee na ɔnye Baoulé wɔ ebusuabɔ kɛse.[2]

Osiandɛ ɔyɛ Bia kasa ntsi, Nzema yɛ Akan kasa ahorow no mu kor, na enya nsunsuando kɛse efi Akan kasa afofor no mu, ne tsitsiriw Twi nye Mfantse.[3] Nkurow a ɔda nsew wɔ Nzema asaase do tse dɛ Bonyere, Nkroful, Half Assini, Axim, Eikwe, Baku, Atuabo, Beyin, Essiama nye Anokyi.

Nzema
Region Ghana, Ivory Coast
Ethnicity Nzema
Native speakers 430,000 (2013–2021)[1]
Language family Niger–Congo?
  • Atlantic–Congo
    • Kwa
      • Potou–Tano
        • Tano
          • Central Tano
            • Bia
              • South Bia
                • Nzema
Language codes
ISO 639-2 nzi
ISO 639-3 nzi
Glottolog nzim1238

Fɔnɔlɔgyi

[sesa mu | sesa ekyirsɛm]

Konsonantse

[sesa mu | sesa ekyirsɛm]
Anofamfa Anobata se Se Se-ekyir Dadawmu dzendzen Menmu Anobata dadawmu bɛtɛɛ
plain lab. plain lab. pal. plain lab. plain lab.
hwenmu plain m n ɲ ɲʷ ŋ ŋʷ ŋm
Egyinae/nkyermu no mu mmpow p tp dʑʷ k kp
no mu pow b db d tɕʷ ɡ ɡb
Nkyermu no mu mmpow f s ɕ ɕʷ x
no mu pow v z ɣ
Mbobɔe r
Nkyɛnmu plain l
hwenmu
Ennya-annyɛ bawor j ɥ w
Enyim Mfinimfin Ekyir
Ntowmu i u
Ntowmu kakra ɪ ʊ
Ntowmu mfinimfin e o
Mbuei mfinimfin ɛ ɔ
Mbuei kakra ɐ
Mbuei a

Nzema mbawor du no mu no , awɔtwe na wɔyɛ hwenmu : /ĩ/, /ɪ̃/, /ɛ̃/, /ɐ̃/, /a/, /ũ/, /ʊ̃/ and /ɔ̃/.

Akyerɛw Nhyehyɛɛ

[sesa mu | sesa ekyirsɛm]
Nzema akyerɛwamba[4]
Akyerɛwamba akɛse A B D Ɛ E F G H I K L M N Ɔ O P R S T U V W Y Z
Akyerɛwamba nketsewa a b d ɛ e f g h i k l m n ɔ o p r s t u v w y z
  1. 1.0 1.1 https://www.ethnologue.com/language/nzi/
  2. https://www.sil.org/resources/archives/2509
  3. https://www.cambridge.org/core/journals/bulletin-of-the-school-of-oriental-and-african-studies/article/abs/some-notes-on-the-phonology-of-the-nzema-and-ahanta-dialects/349628576BC4F9E4528033FB8FEEB23E
  4. https://en.wikipedia.org/wiki/Nzema_language#cite_ref-5