Mfantse Ebusuakuw
Ansaana Mfantsefo ribefi Takyiman wɔ Akanman mu reba ha no nna wɔakyekyɛ hɔn mu ebusuakuw ebusuakuw etsitsir esuon a kor biara wɔ n'asɛnkyerɛdze a wɔdze bɔ no nyikam. Ebusuakuw biara so wɔ aban akron anaa esia dɛ mbrɛ ndɛ mber yi ara wɔdze bɔ hɔn nsabran dɛ 'Aban kron 'Aban Esia' no. Mfantse ebusuakuw etsitsir esuon na hɔn nkorbata, hɔn nsɛnkyerɛdze, nsabran na ehuandzin na odzi do wɔ ha yi.
ASONA EBUSUA:
Asona ebusua yɛ Mfantsefo hɔn ebusuakuw no mu kor. Wohuan hɔn “wɔmmperkwa, Ɔdodow a wɔako asa”.Hɔn ahyɛnsew nye Akonkoran, asɛsɛgua a akomfoowa ebien twetwer enyim na nkonkoran ebien gyinagyina do. Kor gyina benkum na kor so gyina nyimfa. Nkonkoran beenu yi hwɛ biara n’enyim. Afei aboatsena bebar ho, na aboa ɔsɔ so gyina dɛm ndzɛmba yi ho.
Abakɔsɛm kyerɛ hɛn dɛ tsetseberdo no, ɔbɔmbɔfo bi tsenaa ase. Aber biara sɛ ɔbɔmbɔfo yi rokɔ ha a, nonko, na sɛ ɔreba so a, nonko. Da kor bi a ɔnenam haban mu reyɛ ha no na ɔnye ɔbɔmbɔfo bi a ne dzin dze Ɔdomankoma hyiae. Nna onyim no ntsi ɔfrɛɛ no. Ɔdomakoma bɔmbɔfo yi bisaa no dɛ, “Awɛ,na ɔyɛ dɛn na aber biara a mubohu wo na wo nkotsee yi? Ɔbɔfo no yii no ano dɛ “Meyɛ ankonam ntsi na etɔ dɛ ihu monko no, na sɛ ibotum aboa me a.” Hɔ ara na bɔmbɔfo Ɔdomakoma dze ne nsa hyɛɛ no bɔha no mu yii ahatadur a ɔaposa dze maa no kyerɛɛ no dɛ, ber a ɔnam rokɔ yi sɛ ohu abowa biara a, mma onnku no mbom onkyi nsɔ no do na ɔbɛdan nyimpa na ma ɔdze no akɔ fie akɛyɛ no boafo.
Ɔbɔmnɔfo no daa no ase na ɔkraa no nye no dzii mpaapaamu. Afei, ɔbɔfo no dze n'egyen menaba no hyɛɛ no bɔha no mu dɛ afei ɔrohwehwɛ onua sen dɛ oboku abowa. Oenndu beebiara na ɔnye abowa yi hyiae. Ɔdze edur no sosɔɔ no do naaso ɔanndan nyimpa.
Afei nna ɔmaanam dze no ho reka ha ntsi ɔdwen dɛ ɔbɔkɔ fie akɛgye n'ahom. Dɛm ber no na n'enyidado asa. Dza ɔkae nye dɛ, ao! ɔbaako yɛ yaw. Onnyi obi sɛ biribi tɔ n'enyiwa mu a obohuw ama no. Awerɛfir mu ara na ɔnye ɔsɔ bi hyiae. Ɔbɔfo no yii ahatadur no bio, nna no mu nsu no mpo so oekyikyi ara ma asa.