Kundum Afahyɛ
Kundum Afahyɛ yɛ afahyɛ a Ahantafo na Nzemafo a wɔwɔ Anee/Atɔe Mantɔw mu wɔ Ghana na wodzi. Wodzi dɛm afahyɛ yi dze da Nyankopɔn ase wɔ edziban mbordo a Ɔdze ama hɔn wɔ twaber no mu.
Abakɔsɛm
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Dase a wɔakyerɛw afa dɛm afahyɛ yi ho no kor yɛ dza Bosman kyerɛwee. Ɔyɛ Dutchnyi a otu kwan kɔ mbeambea kɔhwɛ ndzɛmba a ɔwɔ hɔ. Ɔno na otuu kwan baa Ɔman Sika Mpoano ha bɔhwɛɛ afahyɛ no wɔ mfe ɔha a ɔtɔ do duesoun no mu.
Ahyɛse
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Abakɔsɛm na amambra kyerɛ dɛ afahyɛ yi hyɛɛ ase ber a ɔbɔmbɔfo,Akpoley, nam ne ahayɛ mu bopuei mbowatsia bi a wɔresaw wɔ kɔntɔnkrɔn mu. Ɔhwɛɛ hɔn asaw no wiei no ekyir no ɔsaan kɔr no kurow mu na ɔkyerɛɛ no nkorɔfo asaw no. Dɛm kusum asaw yi yɛ asaw a wɔdze tu mbɔnsam na esunsum fi fi nkurow na nkuraase mu. Dɛm afahyɛ yi mu no, nkorɔfo a wɔwɔ Axim na nkurow a etwa ho ehyia mu mba tsitsir na wɔsaw. Afahyɛ yi fi Nzemafo mu na ɔdze no nkakrankakra ebodu Ahantafo mu wɔ Anee Mantɔw mu.
Afahyɛ No Su
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Afahyɛ yi bɛhyɛ ase a ogyina da a abɛ bi bɛber wɔ no dua do. Kundum afahyɛ yi yɛ Akanfo afahyɛ tsitsir a wodzi no wɔ Anee Mantɔw mu wɔ Ghana. Nzemafo na Ahantafo na wodzi Kundum afahyɛ yi. Yɛdze dɛm afahyɛ yi kyerɛ dɛ otwaber edu na ɔda hɛn gyedzi so edzi.
Afahyɛ No Ankasa
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Dɛm afahyɛ yi yɛ adapɛn anan afahyɛ mbom adapɛn ebiasa a odzi kan no mu no, dwumadzi tsitsir a ɔyɛ kyenbɔ na asaw nko kɔ do ewimbir ewimbir wɔ nkurow no ntsiantsia bea a wɔfrɛ no Siedu anaa Sienu. Afahyɛ yi kɔ do soronko wɔ nkurow a wɔbɔ mu yɛ Ahanta kurowpɔn no. Dɛm nkurow yi hyehyɛ no ankorankor Kwesida kor a hɔn afahyɛ dze no bɛhyɛ ase. Dɛm afahyɛ yi gyina ɔfa etsitsir ebiasa do; asaw , kyenbɔ na aponto.
Afahyɛ Ntar
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Nkorɔfo a wodzi dɛm afahyɛ yi hyɛ ntar a no ho da nso , mpabowa na ɔyɛ a nkata enyim. Adwontowfo hyɛ afahyɛ no ase na wɔdze akyenbɔ kɔ abosomfie ahorow enum a ɔwɔ kurowtsia no mu. Abosomfie hɔ no, wɔda hɔn ebisadze edzi na wogu nsa bɔ mpaa.
Dwumadzi Nhyehyɛɛ
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Amambra mu adapɛn anan afahyɛ no mu no, akyenbɔfo no dzi adapɛn ebiasa a odzi kan no wɔ kurotsia sua kyen no bɔ na wosiesie hɔnho dze tweɔn dapɛn a ɔtɔ do anan no. Wɔmmbɔ kyen eso wɔnnsaw wɔ dapɛn a otwa tun no no Dwowda. Wɔsɔ Kundum kusum gya wɔ ahemfie na wogyaa no ma ɔdzɛw wɔ afahyɛ no dwumadzi nyinara mu. Dɛm gya yi na dwumadzi nyinara gyina do na ɔyɛ gya a wɔdze yɛ edziban tsitsir wɔ afahyɛ no ase. Benada no wotwa nguan na nkokɔ wɔ nkongua dan no mu. Dɛm nkongua dan yi yɛ bea soronko a wosie ahemfo na mpanyimfo a woewuwu no ngua nyina. Afɔr a wɔbɔ no nkongua dan mu no yɛ adze a nkorɔfo kumaa bi na wɔyɛ no nsumaa mu. Ewiei no wɔdze akokɔ bɔ afɔr wɔ paado. Benada no ara ndwomtow hyɛ ase na Wukuda no ɔhen no abɛka dwumadzi no ho. Ɔba dwumadzi no ase wɔ apakan mu a nkorɔfo binom rotow ndwom na wɔrobɔ kyen dzi n'ekyir.
Mboaedze
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]https://web.archive.org/web/20120217161547/http://www.ghananation.com/festivals/?blurb=264
https://www.modernghana.com/news/350907/1/mtn-ghana-donates-towards-kundum-festival.html