Kromanti asaw
Kromanti asaw anaa Kromanti agor ( a wɔkorɔn no dɛ Kromanti asaw anaa Kromanti agor [1]) yɛ Jamaica Maroonfo hɔn ɔsom ho dwumadzi bi a Jamaica Maroons na wodzi. Ne nhin wɔ kusum ebibindwom na ɔsom mu amandze, nkankanara Esuantsefo a wɔwɔ Ghana. Wonyaa dzin Kromanti anaa Coromantee) fii Kormantin (anaa Cormantin ) a tsetse nkowaa abankɛse a nna ɔwɔ mpoano wɔ Ghana no wɔ no. Kormantin nye Esuantsefo na hɔn mfɛfo a wɔkɔr nkowaasom mu no hɔn atamfo hɔn fie. Nkowaa a Britainfo no frɛɛ hɔn Kromanti. Nkowaa a wɔdze hɔn faa po do kɔr Jamaica ber a nna Athlantic Nkowaa guadzi no rokɔ no mu dodowara no,nna Ghana a ɔwɔ Ebibirmu Anee na wofi.[1][2][3][4]
Kromanti asaw ankasa no nnyɛ ndɛmba asaw a ɔwɔ Jamaica no mu bi, anaaso Jamaicafo hɔn aponto anaa enyigye asaw bi, mbom ɔyɛ kusum asaw a ogyina Ebibirmu amambra mu nyamesom ahorow do. Ɔwɔ mu dɛ Jamaica amambra enya nsunsuando wɔ asaw yi do, na wɔda ho dze dzi dwuma ndɛ dze, naaso amandze na adze a ɔwɔ asaw no wɔnnda ho nnyɛ no bio dɛ kan no— osian Kristosom a Jamaica Maroonfo afa ntsi[5][1][2]. ɔmmfa ho sesei nsakyer no, ɔda ho ara boa siw abrabɔ mu ɔhaw ahorow ahorow,tse dɛ nyarbanyarba a ofi ahonhom, gyedzi a nkorɔfo nnyi, na abrabɔ mu ɔhaw ahorow a ɔkeka ho ano. Maroonfo yi dze Kromanti asaw no gyina hɔ dɛ akodzi bi, a ɔma ahobambɔ wɔ sunsum afamu kyɛn enyiwado dze.[6]
Amandze A Ɔwɔ Mu
[sesa mu | sesa ekyirsɛm][edit source] Kromanti asaw no ne fa a ogyina amandze do no fa "ndwom na asaw ahorow " a "ɔfa ewuakɔr ahonhom a ɔdze hɔn no ho."[7][1][2]
Ndzɛmba etsitsir a wonyaa fii Ebibir amambra mu nye Country, ndwom soronko bi a ɔdze kyenkasa bi tse Dondo dzi dwuma, dɛ mbrɛ ɔbɛyɛ a wɔbɔtotow ndwom ebubu bɛ ahorow; enya ayarsa, a iyinom nyinara fi asaw a ɔyɛ ahomka,ndwom na sunsum bi no dwumadzi mu. Dɛ mbrɛ "Ebibir mu aman ahorow mu ayarsa dwumadzi tse no, biribi a sunsum ahyɛ no ma hwɛ ayarfo, ber a ɔdze ndwom,asaw,afɔrbɔ na habandur ridzi dwuma."[6]
Kromanti asaw no taa hyɛ ase ber a adze asa na ɔkɔ do kesi adekyee. Ndɔnhwer pii ekyir no, asaw no hwer enyigyedze a ɔwɔ mu no na esunsum bɛhyɛ "fetenyi" panyin (obi a onyim amandze , a ɔtse dɛ Ebibirmu kɔmfo panyin) ma.
Hwɛ Iyinom So
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]- Traditional African religion portal
- Jamaica portal
- Africa portal
- Akan religion
- Obeah
- Jamaican Maroon Creole
- Kumina
- Convince
- Nyame
Mboaedze
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 https://books.google.com.gh/books?id=goNpkxHhH48C&pg=PA276&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
- ↑ 2.0 2.1 2.2 https://en.wikipedia.org/wiki/New_West_Indian_Guide
- ↑ https://books.google.com.gh/books?id=ATq5_6h2AT0C&pg=PA195&redir_esc=y
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9780807055120
- ↑ https://web.archive.org/web/20241211101759/https://www.academia.edu/25870787/Caribbean_Crucible
- ↑ 6.0 6.1 https://books.google.com.gh/books?id=XOyYCgAAQBAJ&pg=PA476&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
- ↑ https://web.archive.org/web/20241211101759/https://www.academia.edu/25870787/Caribbean_Crucible