Jump to content

Koko (millet porridge)

Fi Wikipedia

Kooko( a Yorubafo frɛ no Ogi) yɛ atoko kooko a muoko wɔ mu. Ɔyɛ Alatafo,Ghanafo na Togofo hɔn kwankyɛn edziban a wɔtaa dzi no anapa.Wotum so dze no ewiaber koraa dɛ akɔndɔdze. Wɔdze greens bi tse dɛ atoko na wɔdze ehuahuamadze ahorow ka ho ma ɔma no dɛw pɔtsee bi na ɔsesa n'enyi so[3]. Wɔfrɛ no Hausa kooko wɔ mbea a hɔn a wɔka Hausa kasa no na wɔdze bɔbɔɔ adze wɔ hɔ. Ghana Etifi do no, wɔmmfrɛ "Kausa kooko". Mbom, kooko a wonya no atoko mu no, wɔfrɛ noza kooko" wɔ Dagbanli kasa mu. Kooko asorɔtow pii na yenya no eburow,atoko na sɔgum mu. Kooko ahorow no bi nye koko talli/salli, zimbuli na pii a ɔkeka ho. Ɔnnyɛ na wɔ mpatamu mpatamu wɔ aman ebien no nyinara mu.

Wɔtaa dze ka eduwa a wɔdze ndzɛmba afora akyew a wɔfrɛ no Koose, Pinkaso, a ɔyɛ isiam edziban bi a muoko wɔ mu a wɔakyew,kuli-kuli anaa Alatafo hɔn eduwa keeke bi a wɔfrɛ no Akara, a wonya fi dza yedzii kan kaa ho asɛm no mu.

Dza Ɔfa Kooko Ho

[sesa mu | sesa ekyirsɛm]

Hausa kooko nnyɛ na wɔ Ebibirmu Atɔe afamu aman mu na ebusuakuw ahorow pii na wonyim dɛm edziban no. Dza nkorɔfo taa ka nye dɛ, hɔn a wodzii kan yɛɛ dɛm edziban yi yɛ nkorɔfo bi a wɔtaa dze atoko yɛ edziban. Ɔyɛ edziban a wɔtaa tɔn no kwankyɛn papaapa wɔ Ghanaman mu. Mpɛn pii no, odu anapa a, wɔdze sisi kwankyɛn kwankyɛn tɔn.Ɔtɔfabi a, wɔdze esikyire,melekye na nkatse ka ho ma ɔma no dɛw soronko bi.

Edzibandur Atoko a wonya kooko fi mu no wɔ Magnesium, Manganese, Tryptophan, Calcium, nsɛw na Vitamin B.

Ndzɛmba A Wɔdze Yɛ

[sesa mu | sesa ekyirsɛm]

Atoko (Jéró)Kakadur Mprɛgowamba, Muoko nkyenkyenee a wɔayam, Hwentsea,Nkyen kakra, Muoko