Dan Botwe
Hon. Dan Botwe Former MP | |
|---|---|
Image of Dan Botwe | |
| Nkan Mbrahyɛbagua ma Okere | |
| In office Sanda 7, 2009 – 6 January 2025 | |
| Preceded by | Brandford Kwame Daniel Adu |
| Succeeded by | Daniel Nana Addo-Kenneth |
| Minister for Information and National Orientation | |
| In office 2005–2006 | |
| President | John Kufuor |
| Preceded by | Nana Akomea |
| Succeeded by | Kwamina Bartels |
| Personal details | |
| Born | Dan Kweku Botwe 26 February 1958 Ghana |
| Nationality | Ghananyi |
| Political party | New Patriotic Party |
| Children | 3 |
| Alma mater | Achimota School |
| Profession | ICT specialist |
Daniel Kwaku Botwe (wɔwoo no Kwakwar 27, 1958)[1] yɛ Ghana Amanyɛnyi.[2][3] Nna ɔyɛ Mbrahyɛbaguanyi wɔ Okere mpasuar a ɔwɔ Epuei Mantɔw mu wɔ Ghana.[4] Ɔsoom dɛ Nsɛnsɛm na "National Orientation" wɔ John Agyekum Kufour amambu ase na ɔsanso soom dɛ Regional Reorganization and Development Soafo na Minister for Local Government, Decentralisation na Nkuraase Mpontu mu wɔ Nana Akufo-Addo odzikan [5] na ne ber a ɔtɔdo ebien wɔ n'amambu mu.[6]
Ɔbra ahyɛse na nwomasua
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Kwakwar 26, 1958 mu na wɔwoo Dan Kwaku wɔ Abiriw-Akuapem,[7] a ɔwɔ Ghana Epuei Mantɔw mu. Ofi Abiriw Akuapem[1] Wɔdze ne dzin hyɛɛ Presbyterian Mfitsiasee na Mfinimfin Skuul a ɔwɔ Mabang wɔ Ahafo-Ano Mantɔw mu wɔ Asante Mantɔw mu wɔ ne mfitsiase nwomasua ho. Onyaa ne GCE Ordinary level adansedzi krataa wɔ Kumasi Academy na ne GCE Advanced level adansedzi krataa wɔ afe 1977 mu wɔ Achimota Skuul mu. Onyaa kwan kɔr Kwame Nkrumah Suapɔn a ɔhwɛ Nyansahu na Mfirdwuma do dɛ ɔrekɛyɛ Bachelor of Science abɔdzin krataa wɔ kɔmputa ho nyimdzee mu.[8][9]
Edwumayɛ asetsena
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Afe 1985 mu no, Ghana Cocobod dze Dan Botwe yɛɛ edwuma dɛ kɔmputa do nhwehwɛmufo.[10] Ɔyɛɛ edwuma wɔ hɔ kesii 1993 mu ber a ɔdze noho hyɛɛ ankorankor edwuma mu no. Wɔpaaw no dɛ Danmaud Limited, ankorankor edwumakuw bi a ɔwɔ Nkran no kwankyerɛfo.[8]
Amambu asetsena
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Ber a ɔwɔ KNUST no, wɔpaaw no dɛ ɔman kyerɛwfo wɔ National Union of Ghana Students (NUGS) mu fi 1982 kesi 1983. Ne paw no nye asraafo ndzido a ber tsiabaa mu Ɔman Bambɔ Bagua no dzii enyim no ahyɛse hyiae. No dwumadzi na ɔkasatia a ɔkaa tsiaa nyimpa etsitsir a wodzi tum no ma wɔdze hɔn enyi sii no do dɛ obi a ɔdze ɔhaw ba. Wobuu no fɔ dɛ ɔnye Ghanafo afofor nkɔ ndɔmumfa mu nkɔ Ivory Coast.[2] Ekyir yi ɔsan kɔr Ghana na ɔyɛɛ edwuma dɛ kɔmputa sfo nhwehwɛmufo wɔ Ghana kookoo board fitsi afe 1985 kesi 1993 ansaana orutu akɛyɛ ankorankor edwuma.[11]Botwe sii akan na odzii nkonyim wɔ New Patriotic Party Amansan Kyerɛwkyerɛwfo abatow mu wɔ afe 1998 mu.[12] Ɔboaa kɛse ma wɔpaaw John Kufour dɛ Ghana Ɔmampanyin wɔ afe 2000 amansan abatow no mu.[2] Ɔsoom wɔ dzibea ahorow afofor wɔ kuw no mu, a nea ɛka ho ne Ɔman Sikakorabea a ɔhwɛ Mbabun Afamu a ɔwɔ Ɔman Ho Dɔ Kuw Fofor no mu, na Edwumayɛ na Nhwehwɛmu hwɛdofo wɔ Ɔman Asafo tsir no mu.[2][12] Ɔmampanyin Akufo-Addo aka noho asɛm dɛ "ɔbɔfo a ɔyɛ dzen, amambu mu dur", wɔ no nkɔdo a oyii New Patriotic Party no fir ɔsɔrtsia no mu na ɔdze kɔr aban mu wɔ afe 2001 mu.[13] Mprempren yi, wɔapaw no dɛ Ɔman Ɔsatu Tsitsenanyi ama Ɔmampanyin Abadziekyir Alhaji Dr. Mahamadu Bawumia ɔsatu kuw no.[14]
Mbrahyɛbaguanyi
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Dan Botwe sii akan wɔ mbrahyɛbagua abatow no mu wɔ Okere wɔ afe 2008 mu ber a nyia oridzi tum mprempren yi, Brandford Kwame Daniel Adu, sii gyinae dɛ obegyaa edwuma dɛ mansin no mbrahyɛbaguanyi no. Dan Botwe nyaa abatow 11,974 wɔ abatow 19,684 a wɔtowee nyinaa mu, a ogyina hɔ ma abatow no mu 60.8%, dɛ ɔbɛyɛɛ mbrahyɛbaguanyi fofor.[15] Ɔkɔr do dzii nkonyim wɔ mbrahyɛbagua abatow a ɔtoatoa do wɔ afe 2012, 2016 na 2020 mu.[2]Ɔyɛ minority chief whip wɔ Mbrahyɛbagua a ɔtɔdo Esia no mu fitsi afe 2013 kesi afe 2017.[12] Dɛ MP no, ɔaboa ama ne mansin no enya nkɔdo nyinaa wɔ akwan horow pii do. Ɔhyɛɛ bɔ dɛ ɔbɔboa Dreams FC, Ghana Premier League kuw bi a wɔbɔ hɔn fie agodzi wɔ Dawu, kurow bi a ɔwɔ ne mantɔw mu.[16]
Frankaa-kitsafo apɛdze
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Dan Botwe sii akan wɔ afe 2007 New Patriotic kuw no mfitsiasee abatow no mu dɛ ɔbɛyɛ frankaa-kitsafo. Wɔhyehyɛɛ ahyɛse abatow no dɛ wɔbɔhwehwɛ obi a obesi John Agyekum Kufour a nna oedzi n’ahendzi nyinaa dɛ kuw no frankaa kitsafo na Ghana Ɔmampanyin no anan mu. Akansi no maa afofor 16 a wɔpɛ dɛ wɔyɛ akansi no na Botwe dzii ase. Abatow no kɔr do wɔ Nkran wɔ Mumu 2007.[17] Nna Botwe esi do dua dɛ frankaa-kitsafo dzibea no hia aberantse na ɔnnsɛ dɛ wobu no dɛ "pɛnhyɛnkɔ nhyehyɛɛ" ma hɔn a hɔn mfe akɔ enyim.[17] Odzii nkogu wɔ abatow no mu wɔ Nana Akufo-Addo enyim.[12]
Ɔmampanyin a ɔhwɛ Amandzɛɛbɔ do
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Fitsi afe 2006 kesi afe 2007 Dan Botwe yɛɛ Ɔmampanyin a ɔhwɛ Amandzɛɛbɔ do (Ghana) wɔ John Agyekum Kufour aban mu. Ɔhyɛɛ Kwamina Bartels ananbmu.[18][19]
Mantɔw mu Nhyehyɛɛ Fofor Soafo
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Sanda 2017 mu no, Ɔmampanyin Akufo-Addo bɔɔ Dan Botwe dzin dɛ Ɔsomfo a ɔhwɛ mantɔw mu Nhyehyɛɛ na Nkɔdo Dwumadzibea fofor a wɔatsew no do. Akufo-Addo hyehyɛɛ ɔsom edwuma no dɛ ɔnhwɛ mpɔtamu pii a wɔbɛkyekyɛ mu wɔ ɔman no mu dze edzi n’amambu bɔhyɛ ko do. Wɔbɛsan atwe Firaw Mantɔw mu no dze ayɛ Oti Mantɔw no, na wɔbɛsan atwe Atɔe Mantɔw (Ghana) dze ayɛ Atɔe-Etsifi Mantɔw no.[13]
Kabenɛtse Soafo panyin
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Esusuow-Aketseaba 2017 mu no, Ɔmampanyin Nana Akufo-Addo bɔɔ Dan Botwe dzin dɛ asomfo 19 a wɔbɛhyehyɛ ne kabenɛtse no mu kor.[20] Wɔdze asomfo 19 edzin kɛmaa Ghana Mbrahyɛbagua no na Aban no Kasafo, Rt. Hon. Ɔbenfo Mike Ocquaye.[20] Dɛ Kabenɛtse Soafo no, Dan Botwe yɛ ɔmampanyin no mu kuw no fã na ɔbɔboa wɔ egyinaesi dwumadzi etsitsir wɔ ɔman no mu.[20]
Ankorankor asetsena
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]Dan Kwaku Botwe awar a ɔwɔ mba ebiasa. Ɔyɛ Kristonyi [21] a ɔwɔ Presbyterian asɔr no mu.[12]
Mboadze
[sesa mu | sesa ekyirsɛm]- ↑ "Dan Botwe, Biography". GhanaWeb. Retrieved 2021-03-06.
- ↑ "Daniel Botwi". Ghana MPS. Retrieved 21 June 2017.
- ↑ Online, Peace FM. "NPP Must Ban Alan & Nana Addo - Dan Botwe". Peace FM Online - Ghana news. Archived from the original on 4 August 2023. Retrieved 2023-08-04.
- ↑ "Okere NPP congratulates Dan Botwe". Vibe Ghana. Retrieved 21 June 2017.
- ↑ "2nd Ministerial list out: Akufo-Addo creates new ministries, re-aligns old". My Joy Online. 2017-01-11. Archived from the original on 31 July 2017. Retrieved 21 June 2017.
- ↑ "Not true that all MMDCEs are to handover by May 20 - Dan Botwe". Graphic Online (in British English). Retrieved 2021-05-20.